تایوان درگیر تب وامگرفتن است، اما نه برای خرید خانه یا خودرو. مردم امسال وام میگیرند تا سهام بخرند.
همزمان با جهش بازار سهام تایوان در سال جاری، لوکاس چن، فعال بازار مسکن، ۵ میلیون دلار تایوان (۱۳۶ هزار یورو) وام گرفت تا سهام فناوری بخرد و ظرف شش ماه سرمایهاش چهار برابر شد.
چن یکی از شمار فزاینده افرادی است که با بدهی وارد بورس این جزیره میشوند؛ بازاری که در پی تقاضای انفجاری برای سختافزارهای مرتبط با هوش مصنوعی، تولید غول تراشهسازی تایوان، تیاسامسی، و دیگر شرکتها، در نیمه نخست سال ۵۹ درصد رشد کرد.
اما در حالی که چشمانداز سودهای کلان بسیاری را جذب کرده و به آنها پاداش داده است، برخی دیگر متحمل زیانهای سنگین شدهاند یا طعمه کلاهبرداران شدهاند و همین مقامها را واداشته تا درباره خطرها هشدار بدهند.
چن که پایه حقوقش از شغلش حداکثر ۵۰ هزار دلار تایوان (حدود ۱۳۶۰ یورو) است، گفت: «نیمه اول سال واقعا دیوانهوار بود؛ کاملا خارج از قاعده بود.»
این مرد ۳۴ ساله ده سال پیش وارد دادوستد در بورس شد و با پسانداز کردن پاداشهایش سهام غول تراشهسازی تیاسامسی را خرید که در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۴۵ درصد ارزش بورس تایوان را در اختیار داشت.
در ابتدای امسال، چن «فرصتی خوب» برای افزایش سرمایهگذاریهایش دید و سه وام بانکی به ارزش مجموع ۵ میلیون دلار تایوان گرفت و خودروی تسلای جدیدش را وثیقه دو وام قرار داد.
سرمایهگذاریهای فناورانه چن، که نیمی از آن در سهام تیاسامسی بود، نزدیک به ۷۰ درصد رشد کرد و تا اواخر ژوئن ارزش پرتفوی او را حدود ۲۰ میلیون دلار تایوان (۵۴۴ هزار یورو) بالا برد.
چن به خبرگزاری فرانسه گفت: «نسل قدیمیتر میگوید قرض گرفتن کار خوبی نیست» و افزود اگر حسابوکتاب را دقیق انجام دهید، خطرها «قابل کنترل» است.
اینفلوئنسر مالی یه یوشو که از رونق بازار سود برده، در عین حال روی دیگر تب خرید سهام را هم در گروه فیسبوکیاش میبیند؛ جایی که صدها هزار عضو در آن درباره سرمایهگذاری تبادل نظر میکنند.
یه گفت: «پستهایی دیدهام که نوشتهاند میخواهند از بالای ساختمان خود را پرت کنند.»
یکی از کاربران ناشناس اوایل اوت نوشت در ماههای اخیر ۱۰ میلیون دلار تایوان (حدود ۲۷۲ هزار یورو)، از جمله ۶ میلیون دلار تایوان (حدود ۱۶۳ هزار یورو) وام مسکن، سرمایهگذاری کرده و نزدیک به نیمی از آن را از دست داده است.
این کاربر نوشت: «از ماه گذشته نیمهشبها با وحشت از خواب میپرم.»
«پیش روانپزشک هم رفتهام و حتی به معبد زینان سر زدهام، اما هیچکدام هیچ کمکی نکرده است. الان فقط میخواهم هر چه زودتر پولم را پس بگیرم.»
بازارهای سهام جهان امسال همزمان با افزایش هزینهکرد شرکتهای فناوری برای مراکز داده، سختافزار و نرمافزار مرتبط با هوش مصنوعی، تا رکوردهای تازهای اوج گرفتهاند.
با این حال این روند صعودی در ماه ژوئیه متوقف شد و به بخش فناوری ضربه زد، زیرا تردیدها درباره زمان بازگشت این سرمایهگذاریها و هشدارها در مورد این که ارزشگذاری شرکتها بیش از حد بالا رفته است، افزایش یافت.
انتظار برای افزایش نرخ بهره در آمریکا نیز بر جو بازار سنگینی کرده و میتواند تقاضا برای سهام را، بهویژه در شرکتهای فناوری که برای تامین سرمایهگذاریهای خود متکی به وام هستند، کاهش دهد.
در حالی که برخی در تایوان از پساندازهای خود یا وام گرفتن از خانواده برای سرمایهگذاری استفاده کردهاند، بسیاری دیگر برای خرید سهام به وام بانکی یا اعتباری متکی بودهاند.
نورمن یین، استاد پول و بانکداری در دانشگاه ملی چنگچی، گفت جوانان «مثل دیوانهها در حال خرید سهام هستند».
به گفته او، بانکهای تایوان اکنون با سطح «بیسابقه» سپردهها روبهرو هستند که بخشی از آن ناشی از رکود قیمت مسکن است و به همین دلیل میل زیادی به وامدهی دارند.
یین گفت: «اگر از بانک وام بگیرم و سهام بخرم، ممکن است در یک روز بیشتر از حقوق یکماهم درآورم» و یادآور شد فارغالتحصیلان تازهکار اغلب ماهانه حدود ۴۰ هزار دلار تایوان (حدود ۱۰۹۰ یورو) حقوق میگیرند.
او افزود: «این کار سریعتر و آسانتر از این است که در یک دفتر بنشینی و سخت کار کنی.»
در همین حال، معاملات اعتباری، یعنی زمانی که سرمایهگذاران با استفاده از پولی که از کارگزار قرض گرفتهاند اوراق بهادار میخرند، در نیمه نخست سال نسبت به شش ماه پیش از آن نزدیک به ۲۰ درصد افزایش یافته است؛ بر اساس دادههای بورس تایوان.
کمیسیون نظارت مالی تایوان به خبرگزاری فرانسه گفت در مجموع «ریسک اعتباری تحت کنترل است».
بورس تایوان انتشار ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی را آغاز کرده که در آنها جوانان سرمایهگذار نسبت به خطر نکول در بازپرداخت وامهایشان هشدار داده میشوند.
شبکههای اجتماعی در تایوان پر است از پستهایی درباره کسانی که پولهای کلانی به دست آورده و کار خود را رها کردهاند تا تماموقت معامله کنند.
جری لی، متخصص بازاریابی ۳۰ ساله، گفت با حسرت به پیامهایی نگاه میکند که دوستانش در گروه چت درباره سودهایشان میگذارند.
لی که خود را سرمایهگذاری محتاط توصیف میکند، گفت: «وقتی میبینی کسی در دو روز اندازه دو سه ماه حقوق درمیآورد، وای، واقعا دردناک است.»
او گفت شبکههای اجتماعی این تصور را القا میکند که «همه در حال پول درآوردن هستند».
او افزود: «وقتی بازار در حال سقوط است، چیزی به تو نمیگویند.»
شاخص سهام تایوان از اوج تاریخی خود در ۲۲ ژوئن تا ۳۰ ژوئیه حدود ۱۶ درصد افت کرد، در حالی که بازار کره جنوبی، که نمونه شاخص جهش جهانی سهام فناوری در سال جاری بود، حدود ۴۰ درصد سقوط کرد.
با این حال، یه گفت به بورس تایوان «تا زمانی که تیاسامسی باثبات بماند» اعتماد دارد. شاخص تایکس اکنون تقریبا تمام زیانهای دوره ریزش تابستان را جبران کرده است.
چن گفت این فرصت پول درآوردن باعث میشود به سرمایهگذاری ادامه دهد.
او گفت: «این یک موهبت برای نسل ماست.»
