در پسِ غرش موتورها و نمایش چشمگیر هر پرتاب در پایگاه فضایی اروپا در گویان فرانسه، یک بخش حیاتی فعالیت میکند که کارش مگر وقتی اتفاقی بیفتد به چشم نمیآید: بخش ایمنی پرواز (Flight Safety Division).
این تیم یک ماموریت روشن دارد: تامین حفاظت کامل از مردم منطقه و کارکنان فنی از لحظهای که موشک سکوی پرتاب را ترک میکند تا زمان خاموش شدن و سقوط همه مراحل آن.
یورونیوز با لئونار بوشایو، مهندس ایمنی پرواز در مرکز ملی مطالعات فضایی فرانسه (CNES)، گفتوگو کرده تا بداند چگونه ایمنی پیرامون پرتابی با این ابعاد مدیریت میشود.
کار ایمنی از لحظه روشن شدن موتورها شروع نمیشود. چندین ساعت پیش از پرتاب، متخصصان دادههای هواشناسی را در زمان واقعی پردازش و ارزیابی میکنند تا خطرهای ناشی از شرایط جوی در کورو را منتفی کنند.
به محض آغاز توالی پرواز، این بخش کنترل ردیابی بالستیک را بر عهده میگیرد:
- تحلیل مسیر: موقعیت دقیق موشک در هر میلیثانیه ردیابی میشود و رفتار آن با مدلهای نظری مقایسه میشود.
- حاشیه مداخله: تیم تا زمانی که وسیله پرتاب از فراز اقیانوس عبور میکند و تا لحظهای که پرتابگر از لایههای جو عبور کرده و پرواز بر فراز مناطق خشکی را آغاز میکند، توان مداخله و نظارت بر وسیله را حفظ میکند.
تصمیمگیری در صورت بروز ناهنجاری برقآسا انجام میشود. برای جلوگیری از خطرهای احتمالی روی زمین یا انحراف مهارناپذیر جرمی صدها تنی سرشار از سوخت، مهندسان با حدود از پیش تعیینشدهای کار میکنند که به آنها کریدورهای پروازی (flight corridors) گفته میشود.
اگر دادههای تلهمتری نشان دهد که آریان ۶ از مسیر محاسبهشده منحرف شده و از مرزهای آن کریدور ایمنی عبور کرده است، پروتکل به شکل خودکار و غیرقابل برگشت اجرا میشود: فرمان خنثیسازی صادر میشود. این دستور سامانههای خودتخریبی پرتابگر را فعال میکند تا آن را به شکل کنترلشده بر فراز نواحی پاک اقیانوسی تکهتکه کنند، پیش از آنکه به خطری تبدیل شود.
در اتاق کنترل پرواز جایی برای تردید یا بداههکاری وجود ندارد. خطای چند ثانیهای میتواند تفاوت میان لغو ایمن ماموریت و یک حادثه را رقم بزند.
به همین دلیل، تیم ایمنی تحت آموزش مستمر از طریق شبیهسازیهای هفتگی بسیار سختگیرانه قرار دارد. این آزمونهای دورهای، نقصهای بحرانی پرتابگر را در زمان واقعی بازسازی میکند تا هماهنگی میان نیروها سنجیده شود، گواهیهای عملیاتی بهروز بماند و تضمین شود که واکنش به هر وضعیت اضطراری خودکار، دقیق و هماهنگ باشد.
ویرایشگر ویدئو • Juan Isidro Montero Garcia
منابع بیشتر • Jesús Maturana
