مجلس ملی ونزوئلا روز سهشنبه توافقی را تصویب کرد که بر اساس آن ایالات متحده کنترل حدود یکپنجم از ذخایر نفتی این کشور را در دست میگیرد و به این ترتیب، چنگ واشنگتن بر دولتی را که پس از سرنگونی نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، در ژانویه در روی کار آمدنش نقش داشته است، محکمتر میکند.
مقامهای آمریکایی روز سهشنبه از این توافق چند میلیارد دلاری دفاع کردند و گفتند این توافق قیمت نفت را برای آمریکاییها پایین میآورد و در حیاطخلوت واشنگتن نفوذ روسیه و چین را مهار میکند.
با این حال پرسشهای مهمی درباره این توافق بیپاسخ مانده است؛ توافقی که در شرایطی انجام میشود که واشنگتن کنترل بیسابقهای بر دولت در کاراکاس دارد.
دیرهنگام روز سهشنبه، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، وارد ونزوئلا شد و قرار است مراسم امضای توافق روز چهارشنبه برگزار شود. غول نفتی شورون نیز همان روز انتظار میرود از برنامهای برای گسترش عمده فعالیتهای خود در ونزوئلا خبر دهد.
ترامپ پیشتر در کاخ سفید با مدیران شرکتهای نفتی دیدار کرده بود؛ او در تلاش است قیمت بنزین را که به دلیل جنگ علیه ایران رو به افزایش است مهار کند و دولتش امیدوار است توافق ونزوئلا بتواند در این زمینه کمک کند.
ترامپ پس از این دیدار در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «ما سلطه انرژی آمریکا را آزاد میکنیم».
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در مصاحبهای اسپانیاییزبان که روز سهشنبه در یوتیوب منتشر شد، به سرخیو نوولی، خبرنگار ونزوئلایی مقیم آمریکا، گفت یک شرکت خصوصی در حال همکاری با ایالات متحده است تا «اقتصاد ونزوئلا را عادی کند».
روبیو گفت: «در اصل این توافق اکنون با دولت آمریکا است؛ بهطور مشخص با وزارت دفاع که حساب ویژهای در اختیار دارد و به آن امکان میدهد درصد مشخصی از این داراییها را در اختیار بگیرد».
روبیو افزود: «اکنون سیستمی داریم که در آن این شرکت تولید را افزایش خواهد داد. با حمایت آمریکا خواهد توانست سرمایهگذاری خصوصی لازم برای توسعه ظرفیت تولیدی این میدانها را جذب کند» و افزود که «اکثریت قاطع» این ۱۷ میدان تا کنون «در دست چینیها و روسها» بوده است.
در کاراکاس، شماری از نمایندگان مخالف در رأیگیری علنی برای تصویب این توافق با آمریکا شرکت نکردند و استدلال کردند که ابتدا باید بتوانند متن مکتوب آن را ببینند.
لوییس امیلیو روندون، نماینده مخالف، گفت: «ما نیاز داریم و موظفیم بدانیم در ریزمتن این توافق چه نوشته شده است».
اما خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی، گفت پول حاصل از این توافق به مردم ونزوئلا کمک خواهد کرد.
رودریگز گفت: «اگر این نفت در زیر زمین بماند چه کسی از آن بهرهمند میشود»؟
گستاوو گونسالس لوپس، وزیر دفاع ونزوئلا، با اعلام حمایت کامل ارتش از این توافق، آن را «رونق و رفاه برای کشور» توصیف کرد.
او گفت: «تبدیل یک اختلاف سیاسی به یک توافق همکاری اقتصادی صرفا تصمیمی برای انتخاب صلح است؛ این به معنای تبعیت نیست».
بر اساس این توافق، ایالات متحده دسترسی ترجیحی به ۱۷ میدان نفتی به دست میآورد؛ از جمله تصاحب تاسیساتی که پیش از این در اختیار شرکتهای روسی و چینی بود.
یکی از جنجالیترین جنبههای این توافق، نقش آلهاندرو بتانکورت، تاجر ونزوئلایی، است که به زدوبندهای مشکوک در دوران دولت سوسیالیستی هوگو چاوز فقید پیوند خورده است.
بتانکورت شرکت «نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز» (نابپ)، دومین شرکت خصوصی بزرگ نفتی ونزوئلا، را اداره میکند؛ دولت آمریکا طبق این توافق ۳۵ درصد سهام آن را در اختیار میگیرد. او متهم به دست داشتن در یک طرح فساد در شرکت دولتی نفت ونزوئلا، پدوسا، شده بود.
اما یک مقام آمریکایی گفت بتانکورت «کارآمدی خود را ثابت کرده است» و در عین حال اذعان کرد که ژئوپلیتیک گاهی ایجاب میکند با چهرههای «غیر بیعیب» کار کنیم.
این مقام گفت: «من اینجا کسی را برای قدیس شدن معرفی نمیکنم. آنچه میگویم این است که این فرد در گذشته برای دولت ایالات متحده مفید بوده است».
کاخ سفید اعلام کرد بر اساس این توافق، شرکت نابپ به واشنگتن حق میدهد ۲۰ درصد نفت تولیدی این شرکت را به قیمت تمامشده خریداری کند.
طبق این توافق، شهروندان آمریکایی باید اکثریت هیئتمدیره شرکت را تشکیل دهند؛ اقدامی که عملا کنترل آن را به واشنگتن میدهد و دولت آمریکا نیز حق وتوی اعضای هیئتمدیره را خواهد داشت.
این مقام گفت کنترل آمریکا به فساد در صنعت فرسوده نفت ونزوئلا پایان خواهد داد و در عین حال مانع میشود کاراکاس بخش بزرگی از نفت خود را به متحدش کوبا واگذار کند.
این مقام با اشاره به دولت مادورو گفت: «این منابع مانند قلک شخصی مورد استفاده قرار میگرفت».
ارزانتر شدن نفت برای دولت ترامپ، در آستانه انتخابات حساس میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر که در آن ممکن است حزب جمهوریخواه کنترل کنگره را از دست بدهد، یک اولویت به شمار میرود.
